Scenariusz zajęć - Moja wymarzona droga do przedszkola i z przedszkola do domu lub Moja wymarzona droga do szkoły i ze szkoły do domu

Temat: Moja wymarzona droga do przedszkola i z przedszkola do domu lub

 Moja wymarzona droga do szkoły i ze szkoły do domu[1]

Czas trwania (45-60 min. – w zależności od tempa  pracy grupy)

 

Liczba osób prowadzących (2-5). Proszę nie traktować liczby prowadzących jako ograniczenia – jest ona ostatecznie zależna od Was. W scenariuszu zawarliśmy podział zadań dla 4 osób, jednak spotkanie mogą zrealizować zarówno 2 osoby jaki 5 osób. Przed zajęciami podzielcie się zadaniami (kto realizuje, który punkt  ze scenariusza) – ważne jest, aby każdy był za coś odpowiedzialny. Zadania dobierzcie tak, aby każdy, wykonując je, czuł się dobrze. Poniżej znajdują się propozycje, w jaki sposób mogą być rozdysponowane czynności między prowadzących.

Liczba osób uczestniczących (15-25)

Pytanie kluczowe: Jak wygląda moja wymarzona droga do przedszkola? lub Jak wygląda moja wymarzona droga do szkoły?

Cel (w języku przedszkolaka):

Poznasz wiersz Czesława Miłosza pt. „Droga” (można zaproponować dzieciom  inne wiersze Miłosza z tomu „Świat – poema naiwne”  lub utwory autorów  literatury dziecięcej np. Juliana Tuwima, Jana Brzechwy, Danuty Wawiłow i in. Ważne jest, by tekst dotyczył drogi lub świata dookoła nas).
Namalujesz swoją wymarzoną drogę do szkoły.

 

Metody:

burza mózgów
mapa pomysłów (sposób sporządzenia notatki począwszy od głównego hasła, do którego w formie promieni zapisywane są skojarzenia)
praca z tekstem literackim
rysunek
piosenka
namalowanie obrazka inspirowanego przeczytanym utworem, codziennymi doświadczeniami dzieci i ich marzeniami[2]

 

Formy pracy:

praca w parach
praca w grupach
praca indywidualna
praca zbiorowa

 

Środki dydaktyczne i materiały:

kserokopia z wierszem Czesława Miłosza lub innego tekstu
duże arkusze szarego/białego papieru
markery
farby
kredki
papier kolorowy
nożyczki
klej
kartki A4 (dla każdego dziecka)
sznurek
klamerki
puzzle (4-5 sztuk przygotowanych z wydrukowanych wcześniej zdjęć okolicy i odpowiednio pociętych w celu ułożenia przez dzieci )

 

Przebieg zajęć:

UWAGA: Przed zajęciami należy przygotować:

kserokopie z wierszem Czesława Miłosza (lub innego tekstu literackiego dot. najbliższej okolicy)
wydrukowane w formacie A4 (lub większym) i pocięte w formie puzzli zdjęcia najbliższej okolicy do ułożenia dla najmłodszych (4-5 zdjęć)
markery dla prowadzących
upewnić się, czy dzieci mają do dyspozycji kartki A4, farby, kredki, kolorowy papier, klej
sprawdzić wcześniej sprzęt, jeśli korzystacie z nagrania
jeśli realizujecie punkt 1a ze scenariusza to musicie kupić cukierki oraz dowiedzieć się wcześniej, czy można przynieść cukierki do przedszkola

 

Na początku przedstawcie się, powiedzcie coś o sobie (może być w formie żartobliwej lub krótkiej inscenizacji - w zależności od Waszej kreatywności) i o tym, co macie do zaoferowania przedszkolakom.

Propozycje na początek zajęć:

dzieci losują cukierki i na tej podstawie dobierają się w pary (tzn. muszą być po 2 cukierki takiego samego rodzaju, czy w tym samym kolorze, aby dzieci mogły na tej podstawie się dobrać; trzeba je uprzedzić, aby od razu nie zjadały cukierków); polećcie przedszkolakom, aby w dobranych parach opowiedziały sobie, co lubią robić po powrocie do domu, jak lubią spędzać czas; następnie dzieci siadają w kole na dywanie obok osób, z którymi były w parze, mogą zjeść cukierki na wasz znak; wy – jako prowadzący – opowiadacie o  tym, jak wasze  koleżanki/koledzy, które/którzy przyszli na spotkanie  lubią spędzać wolny czas; następnie powiedzcie dzieciom, by opowiedziały, co dowiedziały się o swoich rówieśnikach i o ich sposobie spędzania wolnego czasu (gdyby dzieciom sprawiało to trudność, mogą mówić o sobie, warto zapytać wcześniej wychowawcę, czy można zaproponować takiego typu ćwiczenie)[UWAGA: ĆWICZENIE MOŻNA RÓWNIEŻ PRZEPROWADZIĆ NA KONIEC SPOTKANIA Z DZIEĆMI] (10  min.; praca w parach, praca indywidualna)

dzieci na wasze polecenie siadają w kole i każde z nich po kolei mówi, co go dobrego spotkało dzisiaj w domu, w przedszkolu lub po drodze do przedszkola; wy – jako prowadzący- również mówicie, co miłego was spotkało (WSZYSCY PROWADZĄCY) (5  min.; praca indywidualna)

 

Poproście przedszkolaki/uczniów, by wymienili to, co widzą, gdy codziennie idą do przedszkola i wracają z przedszkola do domu/idą do szkoły lub wracają ze szkoły do domu (1 PROWADZĄCY). (Warto, by jedna/jeden z prowadzących zapisywał drukowanymi literami propozycje na dużym arkuszu papieru (2 PROWADZĄCY) i ilustrował je schematycznymi rysunkami (3 PROWADZĄCY)– trzeba mieć na uwadze to, że młodsi koledzy i młodsze koleżanki dopiero uczą się czytać – jeśli uważacie, że nie ma takiej potrzeby, aby notować (szczególnie w przedszkolu), można pozostać przy samych rysunkach; gdy przedszkolaki, czy też uczniowie lub uczennice mieliby kłopot z podawaniem propozycji, można zadać pytania i polecenia pomocnicze, np. co widzisz jak wyjdziesz ze swojego bloku/domu? Przechodzisz obok jakichś budynków? Wymień je, proszę. Spotykasz kogoś po drodze? Jakie dźwięki słyszysz? Skąd one dochodzą?

Wskazówka: Aby dobrze przygotować się do zajęć, warto, aby osoby prowadzące przeszły się przed spotkaniem dookoła przedszkola/szkoły i same wypisały, co widzą (będą to potencjalne odpowiedzi przedszkolaków uczniów i uczennic). Można wcześniej przygotować arkusz papieru z narysowaną na środku drogą, a od niej promienistymi strzałkami, które będą prowadzić do rysunków ilustrujących, co dzieci zobaczyły. Ilustracje mogą być już umieszczone na arkuszu ( w przypadku zajęć w przedszkolu). Jak przedszkolaki będą wymieniały, co widzą i dana rzecz będzie narysowana to mogą na nią wskazać, a jeśli nie będzie można to dorysować lub tylko omówić. Możecie też przygotować ilustracje na oddzielnych mniejszych kartkach i przyczepiać je do arkusza w miarę, jak pojawią się kolejne propozycje dzieci) (5 min. mapa pomysłów, rysunek)

 

Powiedzcie (4 PROWADZĄCY), że o drodze ze szkoły do domu pisał m.in. jeden z poetów, Czesław Miłosz, którego wiersz teraz odczytacie, nosi on tytuł  „Droga”

(dostępny m.in. na: http://www.poezjaa.info/index.php?p=2&a=6&u=105 ).

 

Tam, gdzie zielona ściele się dolina

 I droga, trawą zarosła na poły,

 Przez gaj dębowy, co kwitnąć zaczyna,

 Dzieci wracają do domu ze szkoły.

 

 W piórniku, który na wskos się otwiera,

 Chrobocą kredki wśród okruchów bułki

 I grosz miedziany, który każde zbiera

 Na powitanie wiosennej kukułki.

 

 Berecik siostry i czapeczka brata

 Migają między puszystą krzewiną.

 Sójka skrzekocząc po gałęziach lata

 I długie chmury nad drzewami płyną.

 

 Już dach czerwony widać za zakrętem.

 Przed domem ojciec, wsparty na motyce,

 Schyla się, trąca listki rozwinięte

 I z grządki całą widzi okolicę.

 

 

 

Zamiast czytania utworu warto zaproponować posłuchanie piosenki do tekstu Miłosza w wykonaniu Czesława Mozila

UWAGA: Zwróćcie uwagę, by podczas czytania (odsłuchiwania) dzieci spróbowały zapamiętać jak najwięcej szczegółów . (2-3 min.; praca zbiorowa; praca z tekstem literackim, piosenka)
 

Po wysłuchaniu zaproponujcie, aby chętne dzieci opowiedziały, o czym był wiersz. (2 PROWADZĄCYCH PYTA, A POZOSTAŁYCH 2 NOTUJE) (W przedszkolu można też zaproponować odgrywanie ról przez prowadzących: spacer drogą, postacie siostrzyczki i brata, posłużenie się piórnikiem z charakterystycznym dla niego odgłosem, odgłos skrzeczącej sójki. Można też zaangażować w dramę dzieci: np. kilka osób będzie gajem, kilka trawą, dwie osoby rodzeństwem, ktoś skrzeczącą sójką itp., zależy to od Waszej kreatywności i otwartości dzieci.)
 

Pytania pomocnicze do wiersza:

O czym był wiersz?
Kto występuje w utworze? Co robią te postacie?
Jakie elementy krajobrazu się pojawiły?  
Jakie przedmioty tu występują?
 

(przy okazji pkt. c i d można wyjaśnić pojęcia, wcześniej, pytając o ich znaczenie dzieci, aby pobudzić ich wyobraźnię:  „ściele” – rozpościera, roztacza się, jest widoczna; „gaj”- las; „chrobocą” – chrzęszczą, uderzają o siebie (kredki); „wskos” – na skos; „motyka” – haczka, kopaczka; warto, by pojęcia przytaczać w całych zwrotach z wiersza – wtedy będą łatwiejsze do zrozumienia dla dzieci, np. Co to znaczy: „zielona ściele się dolina”?)
 

Czy coś jeszcze zapamiętaliście z wiersza?

(propozycje zapisujcie markerem na arkuszu papieru i ilustrujcie schematycznymi rysunkami). (5-10 min.; praca zbiorowa, burza pomysłów, rysunek)
 

Zadajcie pytania:

Czy jest coś, co łączy waszą drogę ze szkoły do domu, a tą drogę z wiersza? (1 PROWADZĄCY)
Jak wygląda wasza wymarzona droga ze szkoły? (2 PROWADZĄCY)(2-3 min.; praca zbiorowa)

Polećcie, by każdy z nich namalował teraz wymarzoną drogę ze szkoły do domu.
(10-15 min.; praca indywidualna)

W miarę, jak dzieci będą kończyły, można zaproponować im ułożenie puzzli ze zdjęciem z okolicy, w której mieszkają (4 PROWADZĄCY). Każda z grup pracuje na innym obrazku.  Po ułożeniu mogą je przykleić na kartkę papieru  i dorysować (wyciąć z kolorowego papieru) to, co chcieliby dodać do tego obrazka (praca w grupach 4-5 osobowych). Prace plastyczne można  wyeksponować poprzez przyczepienie ich do sznurka klamerkami. (10 min.; praca w grupach)

 

Propozycje podsumowania spotkania – wybierzcie odpowiadające Wam ćwiczenia:

każdy siada w kole (prowadzący również) i na umówiony znak wszyscy równocześnie pokazują nastrój po zakończeniu spotkania (kciuk w górę – jest bardzo dobrze, podobało mi się; kciuk poziomo – jest dobrze)


dzieci stają w rządku i przybijają piątkę prowadzącym i sobie nawzajem


na narysowanym wcześniej przez prowadzących termometrze (może być na tablicy lub arkuszu papieru) dzieci zaznaczają swój nastrój: bardzo dobry, dobry (rysują swój znaczek/rysunek w odpowiednim miejscu ( np. obok buziek: bardzo uśmiechniętej,  lekko uśmiechniętej). (1 min.; praca indywidualna)

 

autorka: Bernadetta Białek

 

[1] Temat w zależności od miejsca przeprowadzenia zajęć.

[2] przekład intersemiotyczny - polecam fachowy artykuł, który może być przydatny podczas proponowania innych utworów dzieciom: http://www.google.pl/url?url=http://www.womkat.edu.pl/files/kwartalnik/25_26/Broda.doc&rct=j&q=&esrc=s&sa=U&ved=0ahUKEwjlosKp3uLJAhUlEHIKHSvWAJ4QFgglMAM&usg=AFQjCNEJFti1Zk6kIqnsoA8bRhFiAuG9lw

Załączone dokumenty: 
  1. 1. Scenariusz droga do.pdf (469KB)