Kontrakt! Czym jest i dlaczego warto go spisać?

 

            Dziecko, jak każdy człowiek, miewa trudne momenty, w których trudno utrzymać mu koncentrację. Zetknięcie się z taką sytuacją może demotywować nie tylko ciebie, ale także resztę grupy. Istnieją jednak sposoby radzenia sobie z taką sytuacją, które pomogą ci zadbać o wszystkie osoby w grupie. Praca z małymi dziećmi to najczęściej duża przyjemność, potrzebują one jednak jasno określonych reguł. Dzisiaj przedstawimy Wam jedną z propozycji wprowadzenia takich reguł, czyli kontrakt.

            Kontrakt to inaczej zbiór zasad ustalanych wspólnie w grupie, w celu zapewnienia poczucia bezpieczeństwa każdej osobie biorącej udział w spotkaniu. Dzięki niemu wszyscy wiedzą, które zachowania są właściwe i dobrze odbierane, a które mogą kogoś zranić, obrazić lub po prostu są nieodpowiednie.

            W tworzeniu kontraktu najważniejsze jest to, aby w procesie tym uczestniczyli wszyscy członkowie grupy. Nawet jeżeli ktoś nie zabierze głosu i nie zaproponuje konkretnej reguły, po podpisaniu kontraktu obowiązują go takie same zasady, jak całą grupę. Dlatego istotnym jest aby każda propozycja konsultowana była na forum grupy i zaakceptowana przez wszystkich jej członków. Pamiętaj, że w kontrakcie powinny znaleźć się nie tylko twoje oczekiwania wobec maluchów, ale także ich oczekiwania względem grupy czytających.

Zapisujcie tylko takie zasady, których jesteście w stanie przestrzegać! Po utworzeniu kontraktu musicie być konsekwentni, nawet jeżeli z początku przestrzeganie wszystkich zasad będzie sprawiało maluchom problemy. Przymykanie oka na łamanie ustalonych zasad może mieć bardzo negatywne skutki i nauczyć maluchy, że składane obietnice nie mają pokrycia. Pamiętajcie, że jako organizatorzy spotkania nie stoicie ponad prawem – ustalone zasady dotyczą także was!

Jak stworzyć kontrakt?

  1. Poproś grupę, aby usiadła w kole.
  2. Wytłumacz w jak najprostszy sposób czym jest kontrakt i dlaczego warto go stworzyć.
  3. Poproś uczestników spotkania, aby pomyśleli jakie zasady powinny zostać spisane. Dzieci mogą mieć z tym na początku trochę problemów, możesz więc zaproponować kilka pierwszych punktów, aby dokładniej zrozumiały istotę kontraktu.
  4. Słuchaj uważnie każdej z propozycji. Przed zapisaniem upewnij się, że rozumiesz o co chodziło jej autorowi, i że cała grupa wyraża na nią zgodę.
  5. Uważaj, aby nie pominąć żadnej propozycji (dziecko może poczuć się urażone i niedocenione, jeśli zapomnisz o tym, co powiedziało).
  6. W przypadku odrzucenia propozycji przez grupę, wytłumacz spokojnie jej autorowi dlaczego tak się stało i zaproponuj poszukanie złotego środka.
  7. Nie bój się ciszy. Grupa nie musi od razu rzucać dziesiątkami pomysłów. Daj maluchom pomyśleć, a mogą zaskoczyć cię swoją dojrzałością.
  8. Przypominaj na bieżąco, że każda propozycja jest dobra jeżeli tylko będą jej przestrzegać.
  9. Ustalcie konsekwencje nieprzestrzegania umowy.
  10. Po stworzeniu kontraktu koniecznie wszyscy się pod nim podpiszcie! (maluchy mogą to zrobić np. w formie rysunku, albo odbicia paluszka zamoczonego w farbie).
  11. Przed rozpoczęciem każdego spotkania z maluchami, przypomnijcie sobie wspólnie ustalony kontrakt. Pamiętaj, że w każdym momencie możecie go zmienić, jeżeli będziecie chcieli coś dodać lub uznacie daną zasadę za niepotrzebną.

Jakie zasady mogą pojawić się w kontrakcie?

  • Uważnie słuchamy czytanej bajki
  • Mówi tylko jedna osoba.
  • Aby zabrać głos należy podnieś wcześniej rękę.
  • Nie przekrzykujemy się.
  • Jesteśmy dla siebie mili.
  • Nie przezywamy się.
  • Wykonujemy prośby osoby prowadzącej zajęcia.
  • Używamy słów „dziękuję”, „przepraszam” i „proszę”.

Co zrobić, aby kontrakt był ciekawy dla dzieci?

Stworzenie dobrego kontraktu nie musi polegać na samym spisaniu zasad na kartce. Im ładniejszy i bardziej kolorowy kontrakt stworzycie, tym chętniej dzieci będą go przestrzegały. Poniżej podajemy kilka możliwości:

  1. Każdą z propozycji spiszcie na osobnej kolorowej kartce, którą później przykleicie na większy arkusz papieru (np. drugą stronę starego plakatu). Dzięki temu wasz kontrakt będzie barwny i radosny, przestanie kojarzyć się ze sztywnymi zasadami. Dużą przyjemnością dla dzieci będzie możliwość wyboru koloru karteczki, na której zapisana zostanie ich zasada, a także jej samodzielne przyklejenie do plakatu.
  2. Przed spotkaniem przygotujcie duży arkusz papieru (np. po plakacie) oraz kilkanaście kolorowych kartek. Każdą z kartek wytnijcie w kształt puzzla. Podczas spotkania zapisujcie zasadny na różnokolorowych puzzlach i przyklejajcie je tak, aby były ze sobą połączone. Dzięki temu wasz kontrakt będzie nie tylko kolorowy, ale także przyjmie ciekawą formę układanki. Po zakończeniu tworzenia takiego kontraktu możesz wytłumaczyć dzieciom, że wszystkie te zasady się ze sobą łączą, dlatego są równie ważne i trzeba je przestrzegać w takim samym stopniu.
  3. Kontrakt może też przyjąć formę kolażu obrazków. Każdą z zaproponowanych zasad dzieci przedstawiają w formie obrazka (np. jesteśmy dla siebie mili – uśmiechnięte buźki, aby zabrać głos, podnosimy rękę – dziecko podnoszące rękę do góry, uważnie słuchamy bajki – grupa dzieci skupiona wokół osoby czytającej). Aby móc w przyszłości rozróżnić zasady warto pod każdym obrazkiem dopisać jego tytuł. Taki rodzaj kontraktu może zająć więcej czasu w przygotowaniu, jednak samodzielnie wykonane obrazki będą miały dla dzieci dużo większe znaczenie. W przygotowaniu każdej zasady mogą im pomóc ich starsi koledzy.